Jak pytać po hiszpańsku?

Oczywiście potrzebujemy do tego odpowiednich słów, tak samo jak w języku polskim. To tzw. zaimki pytajne, po hiszpańsku ー pronombres interrogativos. To takie słowa jak: co? gdzie? kiedy? itp. 

W tym wpisie wyjaśnimy sobie jak poprawnie zadawać pytania po hiszpańsku. 

Na końcu artykułu jak zwykle znajdziesz zadanie do wykonania, dzięki któremu od razu sprawdzisz nabytą wiedzę. 

Możesz też przyswoić tę samą wiedzę, oglądając filmik, w którym tłumaczę te same zagadnienia.

 

 

Zaimki pytajne po hiszpańsku

Hiszpańskie zaimki pytajne, zwane również pytającymi to:

1. ¿Qué? ー Co?
2. ¿Quién? ー Kto?
3. ¿Cómo? ー Jak? / Jaki?
4. ¿Cuál? / Cuáles? ー Jaki/e? / Który/e?
5. ¿Dónde? ー Gdzie? 
6. ¿Cuándo? ー Kiedy?
7. ¿Cuánto? Cuánta? Cuántos? Cuántas? ー Ile?
8. ¿Por qué? ー Dlaczego?

 

Przykładowe pytania do każdego z nich to:

1. ¿Qué beben los gatos? ¿Qué hace Juan? ¿Qué dices?
2. ¿Quién hizo la tortilla? ¿Quiénes son estas mujeres? 
3. ¿Cómo te llamas? ¿Cómo haces esto? ¿Cómo son tus vecinos?
4. ¿Cuál es tu color favorito? ¿Cuál prefieres?
5. ¿Dónde vives?
6. ¿Cuándo es tu cumpleaños?
7. ¿Cuánto cuestan las naranjas? ¿Cuántas hojas necesitas?
8. ¿Por qué estudias español?

 

Qué ー Co? lub Jaki?

Podstawowy, nieodmienny zaimek pytający. Kiedy jest w towarzystwie czasownika tłumaczymy go na polski jako co. 

• ¿Qué hace Juan? ー Co robi Juan?
• ¿Qué dices? ー Co (ty) mówisz? (Bardzo powszechne jako wyraz niedowierzania.)
• ¿Qué beben los gatos? ー Co piją koty?

Z czasownikiem ser służy do definiowania: ¿Qué + ser + … = Co to jest…? W takim wypadku należy pamiętać o odpowiedniej odmianie w liczbie mnogiej.

• ¿Qué es esto? ー Co to jest?
• ¿Qué es una laguna? ー Co to jest laguna?
• ¿Qué son estas cajas? ー Co to są te kartony?

 

W niektórych pytaniach, gdy występuje bezpośrednio przed rzeczownikiem, oznacza też polskie jaki/jaka/jakie i inne ich warianty:

• ¿Qué día es hoy? ー Jaki dzisiaj jest dzień?
• ¿Qué colores te gustan? ー Jakie lubisz kolory?
• ¿Qué talla de zapato tienes? ー Jaki masz rozmiar buta?
• ¿Qué idiomas hablas? ー Jakimi językami mówisz?

 

Quién ー Kto

Odpowiednik polskiego kto, ale uwaga! W hiszpańskim jest odmienny przez liczbę, czyli jeśli spytamy o więcej niż jedną osobę, należy użyć formy quiénes. Zazwyczaj występuje z czasownikiem.

• ¿Quién eres? ー Kim jesteś?
• ¿Quién vive en esta casa? ー ¿Kto mieszka w tym domu?
• ¿Quiénes son estas mujeres? ー Kim są te kobiety?

 

Cómo ー Jak lub Jaki

Jak po hiszpańsku to cómo i jest nieodmienne. Występuje wówczas w towarzystwie dowolnego czasownika innego niż ser. 

• ¿Cómo te llamas? ー Jak masz na imię?
• ¿Cómo se dice en español…? ー Jak się mówi po hiszpańsku…?
• ¿Cómo preparas esta tarta? ー Jak przygotowujesz ten tort?
• ¿Cómo estás? ー Jak się masz?

 

Z czasownikiem ser tłumaczymy go jako jaki.

• ¿Cómo es tu perro? ー Jaki jest twój pies? (w znaczeniu: Jak wygląda? lub Jaki ma charakter?)
• ¿Cómo son nuestros vecinos? ー Jacy są nasi sąsiedzi? 

 

Cuál ー Jaki lub Który

 

Cuál w zależności od kontekstu oznacza który lub jaki. Odmienia się przez liczbę, to znaczy, że przyjmuje formę cuáles w liczbie mnogiej. Łączy się zazwyczaj z czasownikami.

• ¿Cuál es tu color favorito? ー Jaki jest twój ulubiony kolor?
• ¿Cuáles son tus lugares preferidos en Barcelona? ー Jakie są twoje ulubione miejsca w Barcelonie?
• Tengo el té negro y el verde, ¿cuál prefieres? ー Mam herbatę czarną i zieloną, którą wolisz?  

Więcej o różnicy między qué i cuál przeczytasz poniżej w punkcie Qué i cuál – różnica.

 

Dónde ー Gdzie 

Dónde oznacza po hiszpańsku gdzie, dlatego często będzie się łączyć z czasownikiem estar, gdy pytamy o lokalizację, czyli gdzie coś się znajduje (Gdzie jest…?). Dónde może się też łączyć z innymi czasownikami.

• ¿Dónde está la calle Logroño? ー Gdzie jest ulica Logroño? 
• ¿Dónde vives? ー Gdzie mieszkasz?
• ¿Dónde te gusta veranear? ー Gdzie lubisz spędzać lato?
• ¿Dónde quedamos? ー Gdzie się spotykamy?

 

Cuándo ー Kiedy

Kiedy po hiszpańsku to cuándo i jest nieodmienne. Prawie zawsze używamy go z czasownikami.

• ¿Cuándo es tu cumpleaños? ー Kiedy są twoje urodziny?
• ¿Cuándo quedamos? ー Kiedy się spotykamy?
• ¿Cuándo vienes? ー Kiedy przyjdziesz?
• ¿Cuándo vas a estar en Madrid? ー Kiedy będziesz w Madrycie?

 

Cuánto ー Ile

Cuánto oznacza ile i odmienia się przez liczbę i rodzaj rzeczownika, dlatego może przyjąć również formę cuánta / cuántos / cuántas.

• ¿Cuánto tiempo necesitas para hacerlo? ー Ile czasu potrzebujesz, żeby to zrobić?
• ¿Cuántos minutos dura el descanso? ー Ile minut trwa przerwa?
• ¿Cuánta leche hay? ー Ile jest mleka? 
• ¿Cuántas horas duermes al día? ー Ile godzin dziennie śpisz?

 

 – Ile dają w sumie 50 fizyków i 50 chemików? – Científicos / Naukowcy. 100 to po hiszpańsku cien.

 

Jeżeli łączymy go z czasownikiem, zachowuje podstawową formę cuánto.

• ¿Cuánto cuestan las berenjenas? ー Ile kosztują bakłażany?
• ¿Cuánto es dos más dos? ー Ile to jest dwa plus dwa?
• ¿Cuánto puedes prestarme? ー Ile możesz mi pożyczyć?

 

Por qué ー Dlaczego

Dlaczego po hiszpańsku to por qué, które w zasadzie zbitką przyimka por i zaimka pytającego qué. To zapytanie nie odmienia się.

• ¿Por qué estudias español? ー Dlaczego uczysz się hiszpańskiego?
• ¿Por qué eres tan borde? ー Dlaczego jesteś taki niemiły?
• ¿Por qué estas flores son azules? ー Dlaczego te kwiaty są niebieskie?

 

Qué i cuál ー różnica

Czasem pytania po hiszpańsku mają inny szyk niż po polsku, choć reprezentują to samo. Dzieje się tak z pytajnikami qué i cuál w towarzystwie czasownika ser, czyli być. 

Spójrz na te pytania:

1) ¿Cuál es el río que pasa por Madrid? ー Jaka rzeka przepływa przez Madryt? 

2) ¿Qué río pasa por Madrid? ー Jaka rzeka przepływa przez Madryt? 

 

Pierwsze i drugie pytanie służą do identyfikowania, to znaczy, że oczekujemy konkretnej odpowiedzi. Używamy tu zaimków qué i cuál z czasownikiem. W tego typu pytaniach, po cuál użyjemy prawie zawsze czasownika ser, a z qué dowolnego czasownika z dopełnienia. Schemat jest taki: 

cuál + ser + rzeczownik + dopełnienie 

¿Cuál + es + el río + que pasa por Madrid?

qué + rzeczownik + czasownik + dopełnienie 

¿Qué +     río        +    pasa      + por Madrid?

 

Sens obu tych struktur jest taki sam ー chcemy dowiedzieć się o jakiś konkret, poznać nazwę, dokładnie coś zidentyfikować. Na takie pytanie możemy odpowiedzieć tylko konkretem:

• ー Manzanares.
• ー El río que pasa por Madrid se llama Manzanares. ー Rzeka która przepływa przez Madryt nazywa się Manzanares.

 

Zaimka cuál używamy również, gdy pytamy o wybór z jakiejś grupy, wówczas już z dowolnym czasownikiem:

• Tengo zumo de manzana y de naranja, ¿cuál prefieres? ー Mam sok jabłkowy i pomarańczowy, który wolisz?
• ¿Cuál es tu mochila? ー Który plecak jest twój?*

 

*To pytanie możemy zadać tylko wtedy, kiedy wybieramy z konkretnej grupy, na przykład mamy przed sobą kilka plecaków.

 

Jeśli natomiast pytanie jest otwarte, oczekujemy odpowiedzi ogólnej lub definicji, użyjemy zaimka qué:

• ¿Qué bebidas te gustan? ー Jakie napoje lubisz?
• ¿Qué haces? ー Co robisz?
• ¿Qué quieres beber? ー Czego chcesz się napić?

 

Zaimka qué + ser użyjemy do definiowania, czyli kiedy chcemy dostać definicje czegoś:

• ¿Qué es una mochila? ー Co to jest plecak?
• ¿Qué es una bebida? ー Co to jest napój?

 

Inne zaimki pytajne – czyj, którędy…

Niestety, to nie wszystko. Bo co z takimi zaimkami pytającymi jak czyj albo dokąd? 

W tym wypadku głównym zaimkom pytającym, które właśnie omówiliśmy, będą towarzyszyły przyimki takie jak a, con, de, para, desde, sin, entre itp. które w polskim czasem mają samodzielną formę, np czyj to po hiszpańsku de quién, lub też występują z przyimkami np. o kim = de quién.

Takich konfiguracji jest naprawdę wiele, a zgromadziłam je wszystkie w poniższej tabelce.

 

 

Wytłumaczmy sobie jednak mechanizm takich połączeń na przykładzie przyimka con:

Con oznacza po polsku z. Możemy więc użyć go do pytań o rzeczy (qué, cuál), osoby (quién), liczby (cuánto/a/os/as)

• ¿Con qué salsa preparas los ñoquis? ー Z jakim sosem przygotowujesz kluski?
• ¿Con quién vives? ー Z kim mieszkasz?
• ¿Con cuántas personas vives? ー Z iloma osobami mieszkasz?

 

Zapis pytań po hiszpańsku

W hiszpańskim podobnie jak w polskim mamy specjalne znaki służące do zapisu pytań, dzięki którym możemy je odróżnić od zwykłych zdań. 

 

Odwrócone znaki zapytania

Jak już pewnie wiesz, w hiszpańskiej pisowni znak zapytania występuje nie tylko na końcu, ale i odwrócony na początku zdania. Tak jest zawsze i brak zapisu pierwszego znaku jest traktowany jako błąd ortograficzny.

To jest bardzo praktyczne, bo taki odwrócony znak dokładnie zaznacza początek pytania. Na przykład w zdaniu:

Tengo zumo de manzana y de naranja, ¿cuál prefieres? ー Mam sok jabłkowy i pomarańczowy, który wolisz?

Pytaniem jest przecież który wolisz?, a nie wszystkie soki, które mogę zaoferować. 

W takim wypadku piszemy odwrócony znak zapytania tam, gdzie zaczyna się pytanie, a po nim nie należy stawiać dużej litery, bo jest kontynuacją tego samego zdania.

 

Akcenty w pytaniach

Kiedy stawiać akcent w pytaniu? ZAWSZE. 

W zapisie zaimków pytajnych nie możemy też pomijać akcentu, który w tym wypadku jest akcentem diakrytycznym. To oznacza, że służy do odróżnienia słów o innym znaczeniu. Na przykład cuando bez akcentu to po hiszpańsku zwykłe kiedy, użyte w zdaniu twierdzącym, a nie pytaniu. W języku polskim nie mamy takiego rozróżnienia. 

• Viajaré a Roma cuando tenga dinero. ー Pojadę do Rzymu kiedy będę mieć pieniądze.

Wszystko o zasadach akcentowania po hiszpańsku znajdziesz w tym wpisie.

 

Pytania bez zaimków i odpowiednia intonacja w pytaniach

Podobnie jak w języku polskim, wszystkie pytania po hiszpańsku powinny mieć odpowiednią intonację pytającą, to znaczy w górę (w przeciwieństwie do zdań twierdzących lub przeczących intonowanych w dół).

Jest to ważne dlatego że mamy mnóstwo pytań, które możemy stworzyć bez pytajników. Wówczas jedyne, co w mowie decyduje o tym, że jest to pytanie, jest właśnie intonacja. W piśmie decydują o tym znaki zapytania.

• ¿Prefieres vernos hoy o mañana? ー Wolisz zobaczyć się dzisiaj czy jutro?
• ¿Te gustan las manzanas? ー Lubisz jabłka?
• ¿Nadie ha venido a la fiesta? ー Nikt nie przyszedł na imprezę?

Ćwiczenie końcowe

Uzupełnij odpowiednim zaimkiem pytającym. Możesz skopiować akcenty: á  ó  é